Liberalen aller landen verenigt u!

Dat had Karl Marx nooit kunnen bedenken: arbeiders en bedienden die zich in een liberale vakbond verenigen. De Belgische was waarschijnlijk de eerste en als ik zo google nu ook de nog enig overgebleven in Europa. Van importantie toch zeker. Aan de andere kant had Marx het kunnen weten: België was al een eigenaardig land toen hij een tijdlang in Brussel verbleef, 1845 – 1848. 

Werkgevers stemmen liberaal of conservatief. Ze willen zoveel mogelijk ondernemersvrijheid en zo weinig mogelijk gedoe met wensen en eisen van werknemers. Vakbonden zijn een lastige bijkomstigheid. Die vakbonden op hun beurt vertrouwen de werkgevers niet. Ze buiten de arbeiders en bedienden uit. Zijn niet bereid in te gaan op faire eisen inzake loon en werkomstandigheden.

Dat was vlak na de dood van Marx en tot na WO II grofweg geschetst de tegenstelling. Sindsdien is het nodige verbeterd in en rond het arbeidsproces en zijn vakbonden en werkgevers minder ver van elkaar af komen te staan. In Nederland dan toch. In België ligt dat anno 2018 nog steeds anders.

Met name de socialistische vakbonden (ze zijn net als de christenen onderverdeeld naar sectoren) lusten de werkgevers nog steeds rauw. Zeker waar het gaat om de grote bedrijven en de overheid. Het woord klassenstrijd valt nog net niet, maar dat de socialistische vakbonden weinig ophebben met het huidige neoliberale economische denken en handelen, is voor iedereen duidelijk.

En dan zit je daar als ACLVB mee aan de onderhandelingstafel met die twee andere vakbonden. Ik probeer het me voor te stellen, maar het lukt mij gewoonweg niet. Als ACLVB ben je sociaal-liberaal, wat voor menigeen al een tegenstelling op zich is. Hoe uit zich dat tegenover de werkgever? Je kent de beginselen van het liberalisme. Je weet dat ondernemers alle vrijheid opzoeken zover ze kunnen. En dan ga jij als sociaal-liberale vakbond daar tegenwicht aan geven? Marx zou er niets van snappen en ik ook niet.

En toch: de ACLVB vertegenwoordigt 295.000 leden in vele sectoren en is niet te beroerd het stakingswapen te gebruiken. Van de drie Vlaamse vakbonden wel het minst snel, maar afgelopen week lieten ze hun tanden zien met deelname in zowel de stakingsaanzegging in het onderwijs voor 16 mei als de aangekondigde vierdaagse staking bij De Lijn vanaf 17 mei. Met de ACLVB valt niet te spotten.

Marx kan uiteindelijk tevreden zijn over de navolging van zijn gedachtegoed in België, zelfs onder het meer liberale deel van de beviolking. Het was 5 mei trouwens zijn 200ste  geboortedag.

Wie meer wil weten over de geschiedenis van de Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België (ACLVB) of Centrale Générale des Syndicats Libéraux de Belgique (CGSLB), zoals de Waalse tak heet, verwijs ik naar hun website